است . اين موضوع در ميان قدماى اصحاب ، چندان مطرح نبوده است . بنا بر اين ، ادّعاى اجماع در اين گونه موارد صحيح نيست . از سوى ديگر ، ظاهراً رويكرد كسانى كه به اين موضوع پرداخته‌اند ، آن است كه چندان به مباحث سندى و ظرافت‌هاى آن نمىپردازند و بيشتر به مباحث دلالى و جمع بين روايات اهميّت مىدهند . تأمّل در احاديث نهىكننده ، روشن مىسازد كه فهم عرفى و عقلايى از حرمت تسميه ، مطابق با نظر اوّل است ؛ يعنى ضرورت پنهان كردن تا زمانى است كه حالت خوف وجود داشته باشد و ضرورت ايجاب كند . اين تعليل ، اختصاص به اسم نداشته و ساير القاب ، اشارات و توصيفات را نيز در بر مىگيرد . مطابق با اين مبنا ، احاديثى كه پيش از تولّد امام عليه السلام در بارهء نهى از نام بردن ايشان مطرح شده است ، جنبهء آموزشى دارند و ضرورت پنهان نمودن آن را روشن مىسازند . آموزش تودهء مردم و عموم شيعيان ، محتاج آن بوده است كه اين مطلب به صورت عمومى و فراگير بيان شود تا هيچ كس نام امام عليه السلام را در حضور مردمان بر زبان نياورد . مقصود از خوف و تقيّه در اين احاديث ، ترس از آسيب رسانيدن به امام عليه السلام نيست ؛ زيرا اين اطمينان براى همهء شيعيان پديد آمده بود كه وجود امام عليه السلام از هر گونه آسيبى مصون است . « تقيّه » در اين حالت ، به معناى رعايت مصلحت اقوى در بارهء جامعهء شيعى است ، بدين معنا كه حاكمان غاصب و ظالم ، به بهانهء وجود امام مهدى عليه السلام ، جامعهء شيعى را نيازارند ؛ زيرا عدم ذكر نام ايشان در جمع مردمان غير معتقد ، موجب مصون‌سازى جامعهء شيعى از تجاوز و تعرّض حكومت‌ها بوده است . از جانب ديگر ، برتر بودن احاديث نهى از تسميه و ضعف احاديث مربوط به تقيّه ، موجب تشكيك در نظريّهء حمل بر تقيّه مىگردد .